Popüler kültür, gençlerin hayatına en hızlı sızan, en çok zaman ayırdıkları ve en güçlü etkiyi bırakan alanlardan biri.
Ama ilginç olan şu: aynı araç, yani televizyon dizileri, içerik tasarımına göre iki tamamen farklı sonuç üretebiliyor.
Bunu anlamak için iki akademik çalışmayı yan yana koymak yeterli:
· Türkiye’de gençlerin en çok izlediği dizilerin içerik analizi (Üstündağ & Doğan, 2021)
· The Simpsons’ın üniversite eğitiminde nasıl kullanıldığını inceleyen çalışma (Turner & Plant, 2016)
Bu iki makale, popüler kültürün tek bir yüzü olmadığını, içerik tasarımına göre gençleri ya zorlayabileceğini ya da güçlendirebileceğini gösteriyor.
1. Gençlerin Sık İzlediği Diziler: Duygusal Yük, Şiddet ve Rol Model Sorunları
İlk çalışma, gençlerin en çok izlediği dizilerin içeriklerini analiz ediyor.
Bulgular oldukça net:
· Şiddet çok yaygın
· Kıskançlık, tehdit, öfke, intikam gibi duygular baskın
· Toksik ilişkiler sık işleniyor
· Yasa ihlalleri normalleşiyor
· Tüketim kültürü ve statü vurgusu yoğun
Makalenin bulgularına göre, dizilerde şiddet unsurlarının yoğun şekilde kullanılması gençlerin gelişimi açısından olumsuz bir özellik olarak değerlendiriliyor.
Bu içerikler gençlerde:
· duygusal yüklenme
· olumsuz rol model alma
· şiddetin normalleşmesi
· sosyal ilişkilerde yanlış öğrenmeler
gibi sonuçlar doğurabiliyor.
Yani popüler kültür, pasif tüketildiğinde ve içerik tasarımı problemliyse, gençlerin gelişim alanlarında risk yaratabiliyor.
2. Öte yandan… Popüler Kültür Öğrenmenin En Güçlü Araçlarından Biri Olabilir
İkinci çalışma, popüler kültürün başka bir yüzünü gösteriyor.
The Simpsons gibi uzun soluklu bir animasyonun, üniversite derslerinde nasıl kullanıldığını inceliyor.
Araştırmaya göre, popüler kültür doğru şekilde kullanıldığında öğrencilerin derse ilgisini, öğrenme isteğini ve konuyu kavrama düzeyini belirgin biçimde artırabiliyor.
Ayrıca The Simpsons:
· üniversite derslerinde örnek vaka olarak kullanılıyor
· ekonomi, sosyoloji, politika, fizik, psikoloji gibi alanlarda kavram öğretimini kolaylaştırıyor
· öğrencilerin motivasyonunu yükseltiyor
· soyut kavramları somutlaştırıyor
· tartışma kültürünü güçlendiriyor
· medya okuryazarlığını geliştiriyor
Örneğin:
· Homer’ın nükleer santraldeki davranışları → ekonomi, fizik ve iş güvenliği derslerinde vaka analizi
· Lisa’nın bilimsel merakı → çevre bilinci, etik, bilimsel düşünme
· Springfield’ın toplumsal yapısı → sosyoloji ve politika derslerinde örnek materyal
· Medya hicvi → medya okuryazarlığı eğitiminde güçlü bir araç
Araştırma, dizinin farklı disiplinlerde kavramları açıklamak için etkili bir öğretim materyali olarak kullanıldığını vurguluyor.
🔍 3. Buradan Çıkan Büyük Resim
Popüler kültür tek yönlü değildir; tasarımına göre ya risk yaratır ya da öğrenmeyi güçlendirir.
İki makale bize şunu gösteriyor:
· Popüler kültür kendiliğinden zararlı değildir.
· Popüler kültür kendiliğinden faydalı da değildir.
· Etkiyi belirleyen şey içeriğin nasıl tasarlandığıdır.
Bir yanda:
· şiddet
· toksik ilişkiler
· duygusal manipülasyon
· statü baskısı
gibi temalar gençleri zorlayabilir.
Öte yandan:
· mizah
· eleştirel düşünme
· bilimsel merak
· toplumsal farkındalık
· kavramsal öğrenme
gibi temalar gençleri güçlendirebilir.
🌱 Sonuç:
Gençlere zarar veren popüler kültür değil, kötü tasarlanmış içeriktir.
Bu iki çalışma bize şunu hatırlatıyor:
Popüler kültür, gençlerin hayatında zaten var.
Önemli olan, nasıl bir popüler kültür üretildiği.
Eğer içerikler:
· merak uyandıran
· düşündüren
· tartışma açan
· öğrenmeyi destekleyen
· mizahı araç olarak kullanan
bir yapıda tasarlanırsa, popüler kültür gençlerin gelişiminde müthiş bir kaldıraç olabilir.
Belki de artık soru şu olmalı:
“Gençlere ne izletiyoruz?” değil,
“Gençler için nasıl içerikler üretebiliriz?”
Kaynakça
-Üstündağ, A., & Doğan, O. (2021).
A Content Analysis of TV Series/Shows Watched by The Secondary and High School Students in Turkey.
Journal of Economy Culture and Society, 63, 359–373.
-Turner, I. J., & Plant, C. H. (2016).
The Simpsons in Higher Education.
Innovative Practice in Higher Education, 2(3), 14–22.